Het paard dat zichzelf aanviel

De coachsessie was alweer van een paar dagen geleden, maar ik was nog steeds aan het puzzelen op het bijzondere gedrag van het paard in de ring. Ik was, en ben nog steeds, bijzonder onder de indruk van wat ik zag en wat ik toen nog niet kon duiden. De jonge ruin stelde me echt voor een raadsel. En ik maakte me ook een beetje zorgen om hem. Graag neem ik je mee in een observatie waarin het paard zichzelf aanviel. Wat wilde hij in hemelsnaam aangeven met dit bizarre gedrag?

Waar keken we naar?
Het paard beet zichzelf in zijn flanken en in de pezen van zijn voorbenen, daarbij rondjes om zijn as draaiend en op zijn voorknie vallend. Hij steigerde meermaals en terwijl hij op zijn achterbenen stond, beet hij zichzelf in zijn schouders. In de natuur zien we dit gedrag tussen twee hengsten die in gevecht zijn met elkaar, een gevecht van leven op dood. Het ziet er heftig uit. Dit paard was echter in gevecht met zichzelf. Ik had nog nooit zoiets gezien, niet in de natuur en niet tijdens een coachsessie. Wat was hier aan de hand? Keken we naar gedrag dat bij dit specifieke paard hoort of keken we naar een spiegel?

Wat ging eraan vooraf?
In de bewuste coachsessie maakte onze deelnemer vriendelijk en enthousiast contact met hem. Vrijwel direct liet het paard onvriendelijk en opdringerig gedrag zien. Hij had geen respect voor de ruimte van de deelnemer en leek haar uit te dagen zoals paarden dat kunnen doen. Met zijn neus naar voren en zijn oren naar achteren stuurde hij haar de ring door. Dit gedrag had hij in eerdere sessies nog niet laten zien. Voor haar veiligheid hebben we de deelnemer gevraagd om even uit de ring te komen, zodat we er eens rustig naar konden kijken. We hoefden haar geen vraag te stellen, de jonge vrouw herkende dit gedrag direct. Op haar werk wordt ze door een gedeelte van haar collega’s, vooral de oudgedienden, niet geaccepteerd als medewerker met extra leidinggevende taken. Deze collega’s doen vijandig, walsen over haar heen en tonen geen respect voor haar.

Tot zover een duidelijk verhaal, zou je denken. We kunnen vanuit dit gegeven verder en onderzoeken welke inzichten mogelijk zijn vandaag.

Maar terwijl ze dit buiten de ring vertelt, begint ons paard zichzelf aan te vallen. Blijkbaar moet er nog iets in beeld komen. Normaal gesproken komt er nu in het coachproces een vraag in me op voor de deelnemer. Als de vraag raak is, stopt het paardengedrag direct; boodschap overgebracht en ontvangen, signaal kan stoppen. Dit keer kwam er echter helemaal geen vraag in me op. Wel zorgen, over het paard, zo tekeer ging hij! We werden er zo door in beslag genomen, dat we niet verder konden met ons gesprek. We besloten eerst voor het paard te zorgen; we gingen naar hem toe, deden zijn halster om, stelden hem gerust dat hij het goed had gedaan en het zo genoeg was en brachten hem naar stal waar hij rustig zijn hooi ging eten. Gelukkig.

Terug in de bak hebben we samen gezocht naar een mogelijke uitleg. Herkende ze misschien dat ze zichzelf verwondt (automutilatie)? Nee, daar heeft ze geen historie mee. Herkende ze misschien dat ze zichzelf aanvalt? Nee, ze gelooft in zichzelf en vindt de uitdaging leuk. Even parkeren maar. Het gesprek over de uitdagingen op haar werk en haar rol hebben we netjes afgemaakt. Het resultaat was dat de urgentie om werk te maken van het onrespectvolle gedrag heel duidelijk was geworden. Maar was dat het wel? Ik twijfelde…

De dagen na de coachsessie bleef ik puzzelen op het gedrag van de jonge ruin. Ik had ook nog even contact gezocht met de jonge vrouw en vroeg haar of ze streng was voor zichzelf. Een vraag die sinds de sessie heel zachtjes in mijn hoofd zat maar om een of andere reden niet eerder hardop gesteld was. Haar antwoord: “Ja, ik ben heel erg streng voor mezelf. Ik wil alles heel erg goed doen, ook voor anderen. Ik ben ontzettend perfectionistisch.”

En ineens wist ik het! Ik zie de boodschap van het vechtende paard in hoofdletters voor me:

- IK BEN ZELF MIJN GROOTSTE VIJAND -

Dat ik daar niet eerder op gekomen was…

Terwijl dit inzicht valt, krijg ik kippenvel over mijn hele lijf en weet ik dat ik goed zit. De essentie die het paard over wilde brengen, betrof het gewicht van haar eigen perfectionisme in haar rol van medewerker met leidinggevende taken. Daar zit de bron en dus ook de opening voor groei.

Het puzzelen is gestopt, maar ik ben nog steeds diep onder de indruk van het paard dat zichzelf aanviel en van zijn boodschap voor de jonge vrouw. Het ontroerde me toen en het ontroert me weer.